7 Saatlik Video Oyunuyla Direniş Dersleri: Los Angeles’ta Sıradışı Bir Deneyim

Los Angeles’ta düzenlenen ve 7 saat süren interaktif tiyatro oyunu ‘asses.masses’, izleyicilere sıradışı bir deneyim yaşattı. Oyunda metaforik olarak ‘eşekler’ olarak temsil edilen halkın, sistemik adaletsizliklere ve baskılara karşı direnişi konu ediliyor. Bu deneyim, katılımcılara günümüzün kutuplaşmış dünyasında toplumsal muhalefetin ve kolektif eylemin önemini vurguluyor.

Sistemik Sorunlara Yenilikçi Bir Bakış Açısı

‘Asses.masses’, haksız tutuklamalar, kitlesel işten çıkarmalar ve teknolojinin iş gücü üzerindeki otomasyonu gibi güncel ve hassas konuları ele alıyor. Oyunun süresi, bir iş gününü andıracak şekilde 7 saati aşıyor ve bu uzun soluklu yapı, izleyicileri derinlemesine bir empatiye ve düşünsel sürece davet ediyor. UCLA Nimoy Tiyatrosu’nda gerçekleşen gösterimde, yaklaşık 300 kişilik izleyici kitlesi, oyunun sunduğu temalarla adeta bütünleşti. Sokaklarda ifade özgürlüğü nedeniyle idam edilen vatandaşlar veya son aylarda birçok Amerikan şehrinde yaşanan yetkililerle çatışmalar gibi sahneler, izleyicilerde güçlü yankılar uyandırdı. Oyunun retro piksel sanat tarzı, ‘Final Fantasy’ serisinin Super Nintendo dönemini anımsatırken, güncel toplumsal olaylara da göndermeler yapıyordu.

‘Eşek Gücü’ Sloganıyla Direniş

Yangınlar, göçmen baskınları ve eğlence sektöründeki işten çıkarmalarla sarsılan bir şehirde, biletleri tükenen gösterim, izleyicileri adeta bir eylem çağrısıyla harekete geçirdi. Gün boyunca duyulan ‘ass power!’ (eşek gücü!) sloganı, oyunun protesto temasını güçlendirdi. Katılımcılar, tek bir oyun kumandası etrafında toplanarak sadece eşeklerin değil, aynı zamanda kolektifin de bir anlık lideri haline geldiler. Bir gencin ‘Sistemin herkese karşı hileli olduğunu düşünüyorum’ sonucuna ulaşması üzerine alkışlar yükselirken, yapay zekayı temsil eden teknolojik gelişmelerin ‘kötü, ruhsuz, iş çalan, çocuk öldüren makineler’ olarak tanımlanması üzerine de onaylayıcı alkışlar duyuldu.

Tiyatronun Direniş Gücü

Oyunun yaratıcıları Kanadalı disiplinlerarası sanatçılar Patrick Blenkarn ve Milton Lim, tiyatronun ‘hayat için bir prova’ olması gerektiğini belirtiyor. Blenkarn, ‘Tiyatronun radikal politik geleneğinde büyüdük; burası duygusal deneyimleri prova edebileceğimiz, katarsis yaşayabileceğimiz bir yer. Sanatın yapması gereken budur. Bir araya geldiğimizde ne yapacağımız ve nasıl yapacağımız fikriyle ilgilendik. Ülkenizde ve diğer ülkelerde gördüğümüz şey, davranışlarımızı nasıl değiştireceğimiz sorusu ve mevcut kontrolü elinde bulunduranların dinleyip dinlemeyeceği. Dinlemezlerse ne yapacağız?’ diye soruyor. Video oyunlarının doğası gereği tiyatral olduğunu belirten Blenkarn ve Lim, tek başına oynansa bile bir video oyununun oyuncu ile görünmez tasarımcılar arasında bir diyalog ve performans olduğunu vurguluyor. İzleyicilerin oyunun süresine karar vermesi gibi unsurlar, kolektif işbirliğinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

Geniş Bir Kültürel Yelpazede Yankı Bulan Bir Oyun

‘Asses.masses’, retro piksel sanat tarzından modern açık dünya görünümlerine kadar çeşitli görsel stillerle izleyiciyi şaşırtıyor. Oyunun hikayesi, eşeklerin seksini simüle eden bir ritim oyunu gibi sıra dışı görevlerden, karton kutularda saklanan eşeklerin olduğu ‘Metal Gear’ benzeri gizlilik bölümlerine kadar pek çok farklı yola sapıyor. Oyunun ton ve atmosferindeki değişimler, politik alt metinlere sahip ‘Kentucky Route Zero’ gibi oyunları akıllara getirirken, eşeklerin ahiret dünyasının sürrealitesi ise kişisel kimlik ve kendini gerçekleştirme arayışını konu alan ‘The Artful Escape’ gibi oyunları anımsatıyor. Lim, oyunun amacının, kontrolcüyle oynanan bir oyun ile kalabalık arasındaki tartışma oyunu gibi bir ‘oyun içinde oyun’ yaratmak olduğunu belirtiyor. Kararların önemini vurgulayan Lim, ‘Bir milyar sonu olmasından bahsetmiyoruz. Bunun bir tiyatro oyunu olduğunu biliyoruz ve biz yazarlar olarak niyetimiz var. Ancak odadaki insanların verdiği kararlar gerçekten önemli. Oyun, odanın yarısı ve ekranın yarısı’ diyor.

Toplumsal Direnişin Yeni Yüzü

Gösterim, ilerlemenin her zaman doğrusal olmadığını, ancak topluluğun kalıcı olduğunu savunan bir argüman sunuyor. Oyunun bir noktasında geçen ‘Eğer sana neşe veren bir şey yapmıyorsan, farklı bir şey yap’ repliği, bu mesajı pekiştiriyor. Lim, ‘Bana ders verilmesini istemeyenler veya tüm bu işi yapmak istemeyenler için, sanki sadece arkadaşlarla eğleniyormuşsunuz gibi hissettiriyor. Belki de devrim her zaman böyle görünmez. Belki de böyledir’ diyerek oyunun eğlenceli yönünü de vurguluyor. Blenkarn, ‘Oyunda isyancı polislere vuruyoruz, eğer bu fırsatı uman varsa’ diyerek, oyunun sunduğu fantastik kaçış ve eylem olanaklarına da işaret ediyor. ‘Asses.masses’, Los Angeles’taki gösteriminin ardından Boston ve Chicago gibi şehirlere turneye devam ederek, toplumsal direniş ve kolektif eylem temalarını daha geniş kitlelere ulaştırmayı hedefliyor.