Toyota, Joby Aviation’ın Hava Taksi Üretimine Güç Katıyor

Otomotiv devi Toyota, hava taksi üreticisi Joby Aviation Inc.‘e yaptığı yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımını güvence altına almak için üretim süreçlerini titizlikle inceliyor ve şirketin üretiminde daha derin bir rol üstlenmeyi değerlendiriyor. Geçtiğimiz yıl Joby’nin en büyük hissedarı olan Japon otomobil üreticisi, kritik parçalar, eğitim ve montaj hattı bilgisi sağlamak üzere bünyesinde yaklaşık 200 çalışanı görevlendirmiş durumda. Toyota’nın uçan mobilite grup başkan yardımcısı Sandy Lobenstein, bu süreçte Toyota Üretim Sistemi (TPS) olarak bilinen yalın üretim prensiplerinin uygulandığını belirtti.

Lobenstein, gazetecilere Joby’nin fabrikasında verdiği bir tur sırasında, “TPS’yi ve TPS felsefesini buradaki operasyonlara entegre etmeye çalışıyoruz. Bu tür yenilikler, üretim süresini kısaltmaya ve ölçeklendirmeye yardımcı oluyor” dedi. Joby, kısa mesafeli yolculuklar için müşterileri taşıyacak eVTOL (elektrikli dikey kalkış ve iniş) uçakları geliştiren birkaç girişimin başında geliyor. Santa Cruz, Kaliforniya merkezli firma şu anda ayda bir uçak üretme kapasitesine sahip, ancak 2027 yılına kadar bu sayıyı ayda dörde çıkarmayı planlıyor.

Dördüncü çeyrek kazançlarını 25 Şubat’ta açıklayacak olan Joby’nin hisseleri bu yıl yaklaşık %23 değer kaybetti. Şirketin nakit toplamak amacıyla 1 milyar dolarlık hisse senedi ve dönüştürülebilir tahvil arzı duyurmasının ardından hisseler geçen ay keskin bir düşüş yaşamıştı. Cuma günü New York’ta işlem gören hisseler, 10:35 itibarıyla %2.9 artışla 10.16 dolara yükseldi.

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) ve diğer ülkelerdeki düzenleyicilerden ticari uçuş operasyonları için tam sertifikasyon hala bekleniyor. Joby daha önce bu yılın başlarında Dubai’de ticari yolcu hizmetlerine başlamayı hedeflediğini belirtmişti, ancak kesin zaman çizelgesi belirsizliğini koruyor. Şirket daha önceki hizmet başlangıç hedeflerini 2024 ve ardından 2025’e ertelemişti. Joby’nin ürün sorumlusu Eric Allison, “Bu yıl yolcu taşımaya başlayabilmeyi hedefliyoruz” dedi.

Üretim Süreçlerinde Zorlu Testler

Sertifikasyon sürecini ve Toyota’nın vaat ettiği 894 milyon dolarlık finansmanın son 250 milyon dolarlık dilimini beklerken, şirket prototip uçaklar monte ediyor ve parçalarla üretim süreçlerini zorlu testlere tabi tutuyor. Joby, test edilen parçalardaki kusur oranını belirtmedi, ancak Allison, uyumsuz bileşen sayısının “doğru yönde eğilim gösterdiğini” söyledi. Otomotiv devi, Joby’nin planlanan üretim artışı öncesinde ilişkisini daha da güçlendirmek amacıyla stratejik bir üretim ittifakı olasılığını değerlendiriyor. Joby, Kaliforniya ve Ohio’da tesisler kurduktan sonra yılda 500’e kadar uçak üretmeyi hedeflediğini açıklamıştı.

Toyota, 2020 yılında Joby’ye finansman sağlamaya başladı; bu, iki yıl önce risk sermayesi kolunun bir finansman turuna katılımının ardından gerçekleşti. Yatırımının artmasıyla birlikte daha büyük bir rol üstlendi. Toyota’dan Lobenstein, bir yıl önce bu ortaklığın denetiminden sorumlu tutuldu. Şimdilik Toyota’nın ana rolü, Joby’nin uçak motorları için kilit alt bileşenler sağlamanın yanı sıra danışmanlık yapmak. Otomobil üreticisinin Kuzey Amerika üretim şefi Kevin Voelkel, verimlilik ve güvenliği artırma gibi konularda ipuçları paylaşmak üzere Joby’nin operasyonlarını iki kez ziyaret etti; en son bu ay ziyaretini gerçekleştirdi.

Toyota’nın Monterey, Kaliforniya yakınlarındaki ana üretim merkezinde belirgin izleri az. Otomobil üreticisinin kendi fabrikalarından veya Honda Motor Co.’nun Kuzey Karolina’daki jet fabrikasından farklı olarak merkezi bir montaj hattı bulunmuyor. Parçalar bir hangarda çeşitli ayrı iş istasyonlarında monte ediliyor ve ardından son montaj için yakındaki bir barakaya kamyonla taşınıyor. Toyota’nın sorunları bildirmek için kullandığı meşhur andon ipleri, parça kutularını iten robotlar ve “Güvenlik 1 Numara!” sloganlı duvar bantları da mevcut değil. Toyota’nın şu anda tesiste yaklaşık 30 çalışanı bulunuyor.