Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin ilk Ay uzay aracının 2027’nin ilk aylarında fırlatılmasının planlandığını açıkladı. TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen yaklaşık 3,5 tonluk aracın üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlandı ve sistem seviyesi çevresel testler için TUSAŞ’ın Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’ne gönderildi.
Türkiye’nin Ay aracı ne zaman fırlatılacak?
Kacır’ın 4 Ekim 2026’da Antalya’da yaptığı açıklamaya göre fırlatma için hedef 2027’nin ilk ayları. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 14 Eylül tarihli resmî duyurusu da aynı dönemi işaret ediyor.
Bununla birlikte kesin fırlatma günü henüz açıklanmadı. Bakanlığın resmî açıklamasında testlerin yanı sıra hava, saha ve yörünge koşullarının takvimi etkileyebileceği belirtiliyor. Bu nedenle 2027’nin ilk ayları şu aşamada hedeflenen dönem olarak değerlendirilmeli.
Ay uzay aracının görevi ne olacak?
Görev planına göre araç yaklaşık iki aylık yolculuğun ardından Ay yüzeyinden 100 kilometre yükseklikteki kutupsal ve dairesel yörüngeye ulaşacak. Burada en az üç ay boyunca bilimsel gözlem ve ölçümler gerçekleştirmesi planlanıyor.
Görev performansına bağlı olarak bilimsel çalışmaların süresi bir buçuk yıla kadar uzatılabilecek. İncelenecek başlıklar arasında Güneş rüzgârlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, yüzeydeki suyun oluşum mekanizmaları, manyetik alanlar, Ay yüzeyinin ısıl özellikleri ve radyasyon ortamı bulunuyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının resmî görev tarifinde yalnızca Ay çevresinde kalıcı bir uydu operasyonu öngörülmüyor. Görevin ilerleyen bölümünde kontrollü yavaşlatma manevralarıyla aracın Ay yüzeyine ulaştırılması da hedefleniyor.
Yerli hibrit itki sistemi kullanılacak
Ay aracında Türkiye’de geliştirilen hibrit itki sisteminin kullanılması planlanıyor. Bu sistem, yörünge yükseltme ve Ay yörüngesinden çıkış manevralarında görev yapacak.
Aracın yerlilik oranına ilişkin iki farklı güncel veri bulunuyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TÜBİTAK’ın 14 Eylül tarihli resmî açıklamalarında yerlilik oranı yüzde 80’in üzerinde olarak verildi. Kacır ise 4 Ekim’deki açıklamasında bu oranı yüzde 87 olarak ifade etti. Yüzde 87’lik değerin hangi teknik güncellemenin ardından hesaplandığı ayrıca açıklanmadığı için iki veri kendi tarih ve bağlamıyla değerlendirilmelidir.
Antalya’da Uluslararası Uzay Kongresi başlıyor
Kacır’ın Ay göreviyle ilgili açıklaması, 5-9 Ekim 2026 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenecek 77. Uluslararası Uzay Kongresi öncesinde geldi. Bakan, kongreye 111 ülkeden 12 binden fazla katılımcı ve 40’tan fazla astronotun gelmesinin beklendiğini söyledi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının daha önceki resmî verilerinde kongre için 108 ülkeden 8 bin 320 bilimsel çalışma özeti başvurusu alındığı açıklanmıştı. Daha eski duyurularda katılım beklentisi yaklaşık 10 bin kişi olarak ifade edilirken 4 Ekim’de bu beklenti 12 binin üzerine çıktı. Nihai katılımcı sayısı ise kongre tamamlandıktan sonra netleşecek.
Ay görevi hangi aşamada?
Türkiye’nin ilk Ay uzay aracında üretim ve entegrasyon aşaması tamamlanmış durumda. Şimdi çevresel testler yürütülüyor. Testlerin başarıyla tamamlanmasının ardından fırlatma hazırlıkları ve görev takvimi kesinleştirilecek.
Mevcut resmî plana göre Türkiye’nin Ay görevi, 2027’nin ilk aylarında yapılacak fırlatmayla başlayacak; ardından yaklaşık iki aylık yolculuk, Ay yörüngesindeki bilimsel çalışmalar ve görev planının sonraki aşamasında yüzeye kontrollü erişim süreci gelecek.
