2015 Nobel Kimya Ödülü sahibi Prof. Dr. Aziz Sancar, 20 Ekim 2026 tarihinde Mersin Üniversitesinde DNA onarımına ilişkin yeni araştırma bulgularını açıkladı. Mardin'in Savur ilçesinde 8 Eylül 1946'da doğan ve 80 yaşında olan Türk bilim insanı, Thermococcus kodakarensis adlı arke türünde DNA hasarının nasıl onarıldığına ilişkin sonuçları üniversitenin akademik yıl açılışında paylaştı.
Mersin Üniversitesi Akdeniz Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen 2026-2027 Akademik Yılı Açılış Töreni'nde konuşan Sancar, bulguların canlıların farklı gruplarında DNA onarımının nasıl geliştiğini anlamaya katkı sağlayabileceğini belirtti.
Aziz Sancar kimdir, nereli ve kaç yaşında?
Aziz Sancar, 8 Eylül 1946'da Mardin'in Savur ilçesinde doğmuş, DNA onarımı alanındaki çalışmalarıyla tanınan Nobel ödüllü Türk bilim insanıdır. 23 Ekim 2026 itibarıyla 80 yaşındadır.
Sancar, DNA onarımının moleküler mekanizmalarını açıklamaya yönelik araştırmaları nedeniyle 2015 Nobel Kimya Ödülü'nü Tomas Lindahl ve Paul Modrich ile paylaştı. Nobel Ödüllerinin resmî biyografi kaydı, doğum tarihi ve yeri hakkındaki bilgileri doğruluyor.
Bilimsel çalışmalarını DNA hasarının hücrelerde nasıl giderildiği üzerine yoğunlaştıran Sancar, Mersin Üniversitesindeki sunumunda da aynı araştırma alanına ilişkin yeni sonuçları ele aldı.
Aziz Sancar'ın yeni DNA keşfi nedir?
Sancar'ın açıkladığı yeni bulgular, Thermococcus kodakarensis adlı arke türündeki DNA onarımının bakteriler ve ökaryotlarda gözlenen mekanizmadan farklı özellikler taşıdığını ortaya koyuyor.
Araştırmanın merkezinde, ultraviyole ışınlarının oluşturduğu DNA hasarını gidermeye yardımcı olan nükleotid eksizyon onarımı bulunuyor. Bu süreçte hasarlı DNA bölgesi çevresinde kesiler oluşturularak onarım gerçekleştiriliyor.
Mersin Üniversitesinin 20 Ekim tarihli açıklamasına göre bakteriler ve ökaryotlarda hasarlı bölgenin 5' ucundaki kesik daha uzakta bulunurken, incelenen arke türünde 3' ucundaki kesik daha uzakta yer alıyor.
Sancar, bu farklılığın söz konusu onarım mekanizmasının canlıların üç ana grubunda birbirinden bağımsız evrimleştiği yönündeki bilimsel yorumunu desteklediğini ifade etti.
Yeni bulgular neden önemli?
DNA onarımı, hücrelerin genetik materyallerinde oluşan hasarla başa çıkmasını sağlayan temel biyolojik süreçlerden biridir. Sancar'ın sunduğu çalışma, bu mekanizmanın farklı canlı gruplarında aynı biçimde işlemediğine ilişkin yeni bir karşılaştırma sunuyor.
Bakteriler ve ökaryotlarda daha önce araştırılmış olan onarım sürecinin arkelerdeki işleyişi, çalışmanın odak noktasını oluşturuyor. Bulgular, DNA onarımının evrimsel geçmişine ilişkin bilimsel tartışmalara katkı sağlayabilecek nitelikte.
Ancak Mersin Üniversitesinin açıklamasında araştırmanın hakemli bir bilimsel makalede yayımlandığı doğrulanmadı. Yeni sonuçlardan hareketle kanser tedavisi veya başka bir tıbbi uygulama geliştirildiği de söylenemiyor.
Mersin Üniversitesinde Aziz Sancar'ın adı merkeze verildi
20 Ekim 2026 tarihli akademik açılışta, Mersin Üniversitesi İleri Teknoloji Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezinin adının değiştirildiği de duyuruldu.
Üniversite Senatosunun kararıyla merkezin yeni adı Prof. Dr. Aziz Sancar İleri Teknoloji Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi oldu.
Sancar'ın Yaşamın Üç Aleminde İkili Kesilerle DNA Onarımı başlıklı açılış dersinde paylaştığı bulguların ayrıntılı bilimsel yayınına ve araştırmanın sonraki aşamalarına ilişkin kesin bir takvim ise açıklanmadı.
